Zaktualizowano:
Zrobisz doniczkę z palety HT w około 3 godziny, wykorzystując deski z odzysku. Efekt: trwała, naturalna skrzynia na balkon, taras lub ogród, która kosztuje ułamek ceny sklepowej i daje satysfakcję z własnoręcznej pracy.
Czego potrzebujesz
- paleta
- łom
- szczypce
- rękawice ochronne
- deski z palety
- piła do drewna
- szlifierka oscylacyjna
- papier ścierny
- okulary ochronne
- maska przeciwpyłowa
- wkręty do drewna
- wkrętarka
- wiertarka
- folia hydroizolacyjna
- nożyk
- keramzyt
- ziemia do roślin
Instrukcja krok po kroku
- Wybierz bezpieczną paletę
Wybierz paletę o wymiarach 120×80 cm (lub mniejszą 80×60 cm). Sprawdź oznaczenie: wybieraj wyłącznie palety z symbolem HT (Heat Treated). Unikaj palet z oznaczeniem MB (Methyl Bromide), bo drewno jest impregnowane chemicznie.
⚠ Nie używaj palet z oznaczeniem MB – mogą zanieczyścić glebę. - Rozmontuj paletę na deski
Ustaw paletę stabilnie i łomem oddziel deski od belek. Szczypcami usuń wszystkie gwoździe.
⚠ Uważaj na wystające gwoździe; chroń dłonie rękawicami. - Przytnij deski na wymiar
Piłą do drewna przytnij deski tak, aby powstały cztery ściany i dno. Użyj dwóch dłuższych desek na dłuższe boki, a pozostałych na krótsze boki i dno.
⚠ Przytrzymuj deski stabilnie podczas cięcia. - Wyszlifuj wszystkie deski (ok. 1 godzina)
Przeszlifuj każdą deskę i wszystkie krawędzie szlifierką oscylacyjną, aby usunąć drzazgi. Szlifowanie palety zajmuje zwykle ok. 1 godziny.
⚠ Podczas szlifowania powstaje pył; chroń oczy i drogi oddechowe. - Złóż konstrukcję doniczki
Przed złożeniem wywierć w deskach przeznaczonych na dno kilka otworów drenażowych. Ułóż dno na płasko, przykręć do niego boki wkrętami do drewna, a narożniki skręć ze sobą.
⚠ Uważaj, aby wkręty nie przeszły na wylot desek. - Wyłóż wnętrze folią
Wyłóż dno i ściany folią hydroizolacyjną, a w miejscach otworów drenażowych nakłuj folię nożykiem, aby woda mogła swobodnie odpływać.
⚠ Uważaj, aby nie podrzeć folii w pozostałych miejscach. - Wypełnij doniczkę warstwami
Na dno wsyp warstwę keramzytu (ok. 5 cm), a następnie uzupełnij doniczkę ziemią do roślin, zostawiając ok. 3 cm wolnego miejsca od góry.
Kiedy i po co robić doniczkę z palet
Doniczka z palet to świetny przykład recyklingu i sprawdza się na balkonie, tarasie oraz w ogrodzie. Jeśli masz dostęp do palety z oznaczeniem HT, możesz zamienić ją w praktyczną skrzynię na kwiaty bez dużego budżetu. Na balkon najlepiej sprawdzi się mniejsza wersja z palety 80×60 cm – lekka konstrukcja, folia i keramzyt pozwolą uniknąć przeciążenia. Na tarasie lub w ogrodzie może być większa i swobodnie stać na ziemi, a surowe drewno ładnie komponuje się z roślinami.
Samodzielne wykonanie doniczki opłaca się przede wszystkim wtedy, gdy:
- chcesz zaoszczędzić na gotowej donicy i wykorzystać materiał z odzysku;
- masz paletę HT, ale nie wiesz, co z nią zrobić;
- potrzebujesz doniczki o konkretnym wymiarze pod balkon, taras lub ogród;
- lubisz majsterkowanie i zależy Ci na naturalnym, niestandardowym wyglądzie.
Taka doniczka to nie tylko oszczędność, ale też satysfakcja z własnoręcznej pracy. Warto ją zrobić, gdy masz około trzech godzin wolnego czasu, podstawowe narzędzia i chęć stworzenia czegoś trwałego z paletowego drewna.
Jak przygotować palety do budowy doniczki?
Zanim deski zamienią się w doniczkę, musisz wybrać odpowiednią paletę. Wyłącznie paleta z oznaczeniem HT (Heat Treated) nadaje się pod uprawę roślin – unikaj oznaczenia MB, bo drewno było impregnowane chemicznie i mogłoby zanieczyścić glebę. Do mniejszej doniczki na balkon wystarczy paleta 80×60 cm; na taras lub ogród możesz użyć większej, np. 120×80 cm.
Po rozmontowaniu palety na deski chroń dłonie rękawicami ochronnymi i usuń wszystkie gwoździe. Zabrudzenia z powierzchni zetrzyj szczotką drucianą. Potem koniecznie wyszlifuj każdą deskę i wszystkie krawędzie szlifierką oscylacyjną z papierem ściernym – to jedyny sposób, aby skutecznie usunąć drzazgi i ostre krawędzie. Pracuj w okularach ochronnych i masce przeciwpyłowej, bo podczas szlifowania powstaje pył.
Tak przygotowane deski są gotowe do cięcia i skręcania. Dzięki temu doniczka będzie równa, bezpieczna w dotyku i znacznie trwalsza.
Na co uważać przy zabezpieczaniu doniczki z palet
Drewno z palety pracuje pod wpływem wilgoci, a mokra ziemia to dla niego największy test. Dlatego przed skręceniem warto zaimpregnować wszystkie deski impregnatem przeznaczonym do kontaktu z roślinami lub bezpiecznym do użytku zewnętrznego – zabezpieczy drewno od zewnątrz i na krawędziach. Wewnątrz najważniejsza jest folia kubełkowa: wyłóż nią dno i ściany, ale nie zapominaj o drenażu.
Przeciekanie to najczęstszy problem. Wystarczy podarta folia albo brak otworów w dnie, a woda zacznie powodować gnicie korzeni. Nakłuj folię nad każdym otworem drenażowym, a na dno wsyp warstwę keramzytu, zanim uzupełnisz doniczkę ziemią. W ten sposób nadmiar wody odpłynie, a deski nie będą stały w kałuży.
Stabilność zależy od dwóch rzeczy: solidnych wkrętów do drewna i dobrze skręconych narożników. Unikaj zbyt długich wkrętów, które przebiją deski na wylot. Podczas użytkowania sprawdzaj, czy doniczka nie chwieje się pod ciężarem mokrej ziemi – wzmocnij narożniki dodatkowymi wkrętami, jeśli to konieczne.
Wskazówki, koszty i kiedy zlecić fachowcowi
Zanim posadzisz rośliny, sprawdź, czy folia nie odkleiła się od ścian i czy otwory drenażowe są drożne. Na dnie zawsze zostaw keramzyt – to najtańsza ochrona przed zastoinami wody. Do podlewania używaj wody odstałej, a raz w roku przetrzyj zewnętrzne deski olejem do drewna albo impregnatem bezpiecznym dla roślin. Dzięki temu doniczka nie szarzeje i mniej chłonie wilgoć.
Koszt samodzielnej budowy to głównie czas oraz drobne materiały: wkręty, folia, keramzyt i ziemia. Paletę często zdobędziesz za darmo, więc całość to ułamek ceny gotowej donicy ze sklepu. Najlepiej sprawdzają się rośliny balkonowe o płytkich korzeniach – zioła, sałata, truskawki oraz sezonowe kwiaty. Unikaj gatunków ekspansywnych, które szybko przerosną skrzynię.
Jeśli nie masz czasu, narzędzi albo zależy Ci na idealnie równych krawędziach, zleć pracę fachowcowi. Stolarz dopasuje doniczkę do wymiarów balkonu, wzmocni narożniki i od razu zabezpieczy drewno. To najlepsze rozwiązanie także wtedy, gdy donica ma wisieć na balustradzie – tam precyzja i pewne mocowanie są ważniejsze niż oszczędność.
Lista kontrolna
- Paleta ma oznaczenie HT, a nie MB.
- Z desek nie wystają żadne gwoździe.
- Wszystkie deski są wyszlifowane i nie mają drzazg.
- Dno i ściany są stabilnie skręcone.
- Folia jest równa, a otwory drenażowe nie są zaklejone.
- Na dnie jest keramzyt, a ziemia nie sięga po brzeg doniczki.
Najczęstsze błędy
- Użycie palety z oznaczeniem MB – wybieraj tylko palety HT.
- Pominięcie szlifowania – zostają drzazgi i ostre krawędzie.
- Brak otworów drenażowych – woda zalega i powoduje gnicie korzeni.
- Zostawienie folii bez nakłucia nad otworami – woda zbiera się na dnie.
- Skręcanie desek bez wyrównania krawędzi – doniczka jest krzywa.
